| UPPER - onderzoek en onderwijs in de farmaceutische praktijk |
|
Cursus Leren van de patiënt afgerond |
Eind juni hebben we de keuzecursus Leren van de patiënt weer afgerond. We kijken terug op een leuke cursus met dit keer een wat kleinere groep studenten. Zij zijn in 3 groepjes aan de slag gegaan met een vraag van een opdrachtgever. DIt jaar waren er twee opdrachten vanuit IVM: één bestond uit het maken van een plan voor een TikTok-campagne over desinformatie rond medicijnen, de ander ging om het maken van duidelijk voorlichtingsmateriaal om ouderen met verhoogd valrisico vanuit de apotheek mee te geven over een valanalyse bij een fysiotherapeut. De andere opdrachtgever was Health Base, die vroeg om een video om vanuit de apotheek digitale voorlichting naar de patiënt te sturen bij een uitgifte van oxazepam. Voor alle opdrachten gold: houd er rekening mee dat iedereen het moet kunnen begrijpen, dus let bijvoorbeeld op eenvoudige taal, geef niet teveel informatie en gebruik duidelijk beeld. En betrek de doelgroep bij de inhoud en de vorm van het product.
Aan het einde van de cursus presenteerden de studenten in een 'pitch' hun product aan de aanwezige jury van experts. |
|
De jury vond alle producten goed uitgedacht en aantrekkelijk, maar de pitch van Dian te Brake, Simone Dekker, Lieke van Duuren en Manouk Lentink, over de TikTok-campagne rond desinformatie, maakte het meeste indruk. De studenten lieten bijvoorbeeld goed zien hoe zij met input van de doelgroep van een eerste filmpje (te donker, monotoon, saaie achtergrond), naar een eindconcept filmpje kwamen dat meer de aandacht vasthoudt omdat het afwisselende cameraposities en verschillende omgeving gebruikt én humor heeft. Zij hebben hun adviezen met IVM gedeeld.
We vonden het weer leuk om te zien hoe de studenten tot het ontwikkelen van hun mooie eindproducten zijn gekomen en kijken uit naar de volgende editie! |
|
Welke competenties hebben Nederlandse apothekers nodig om medicatie voor te schrijven? |
|
| Vanuit UPPER doen wij onderzoek naar de mogelijkheden en voorwaarden voor de introductie van voorschrijfbevoegdheid voor apothekers in Nederland. Aanvullende training of opleiding voor apothekers wordt vaak als voorwaarde genoemd, maar het is onduidelijk welke competenties nodig zijn om apothekers goed als voorschrijver voor te bereiden. |
|
|
|
Wij hebben daarom in samenwerking met het LUMC onderzocht welke aanpassingen in de Nederlandse farmacieopleidingen nodig zijn om apothekers adequaat voor te bereiden op een voorschrijvende rol. Hiervoor zijn competentiestandaarden uit Nieuw-Zeeland en het Verenigd Koninkrijk kwalitatief geanalyseerd en vergeleken met die van de Nederlandse masteropleidingen farmacie en de specialisaties tot openbaar apotheker en ziekenhuisapotheker. Vervolgens werden vijf duo-interviews met tien Nederlandse farmacie-onderwijsexperts gehouden om deze bevindingen te toetsen en aan te vullen.
Uiteindelijk identificeerden wij zeven kerncompetenties die Nederlandse apothekers zouden moeten verwerven of uitbreiden. Deze betreffen onder meer het kunnen uitvoeren of aanvragen van lichamelijk- en lab-onderzoek, het dragen van verantwoordelijkheid voor de voorgeschreven behandeling, monitoring en follow-up, en het omgaan met belangenverstrengeling. Diagnostiek werd niet noodzakelijk geacht, mits gewerkt wordt binnen een model van interprofessionele samenwerking, zoals in Nieuw-Zeeland. Tot slot werden diverse uitdagingen genoemd voor het aanpassen van het curriculum, zoals het inpassen van deze wijzigingen op de juiste pre- of postacademische plek.
Concluderend zijn er, ongeacht voorschrijfmodel, aanvullende competenties nodig, met name gerelateerd aan klinische besluitvorming.
De volledige publicatie van de resultaten volgt nog. |
|
Voor duurzaamheid in de apotheek is het preferentiebeleid de grootste barrière |
| Een van de thema’s van de Green Deal Duurzame Zorg 3.0 gaat over het terugdringen van de milieu impact van geneesmiddelen. Onderzoekers van de Hogeschool Utrecht hebben daarom met behulp van UPPER een enquête onder openbare apothekers uitgezet. |
|
|
|
In de enquête werden apothekers gevraagd naar hun duurzame houding, tegen welke barrières ze aanlopen en wat hen zou helpen bij het verminderen van de milieu-impact van geneesmiddelen.
Van de 92 respondenten vindt 78% duurzaamheid een prioriteit in het privéleven, maar op het werk is dat met 58% een stuk minder.
Uitgevoerde duurzame activiteiten in de apotheek zijn o.a. het omzetten van medicatie naar een duurzamere variant, demedicalisatie en het optimaliseren van de logistiek. Ook de elektrische bezorgauto of -fiets, het verduurzamen van het gebouw en FTO’s over duurzaamheid werden genoemd.
Deze apothekers ervaren vaak tot zeer vaak dat tijd (40%) een barrière is om duurzaamheid toe te passen in hun werk. Ook weegt volgens hen de moeite niet op tegen de baten (35%). De grootste barrières zijn echter organisatorisch van aard: 87% van de respondenten ervaart het preferentiebeleid vaak tot zeer vaak als rem, gevolgd door ‘geen financiering’ (60%) en ‘niet in de richtlijnen' (59%). Daarom is er het meest de behoefte om de milieu-impact van geneesmiddelen te verwerken in de richtlijnen (77%) en het preferentiebeleid (78%). Op het persoonlijke vlak willen de respondenten de milieu-impact van geneesmiddelen graag beschikbaar hebben (60%).
De respondenten zien in de verduurzaming van medicatie-uitgifte een gedeelde rol voor henzelf, voorschrijvers, verzekeraars en de overheid.
Binnenkort worden de resultaten van dit onderzoek ook gepubliceerd. |
|
Nieuwe praktijkdocent: Guy Franssen |
| In maart 2025 ben ik naast mijn werkzaamheden in een openbare apotheek gestart bij de afdeling UPPER als praktijkdocent. Ik heb het de afgelopen jaren altijd erg leuk gevonden om bij de apothekersopleiding betrokken te blijven. Enerzijds als stage/coschapadres, anderzijds als deelnemer aan door studenten uitgevoerde praktijkonderzoeken en sinds kort dus als docent. Inmiddels heb ik zo’n beetje 30 jaar ervaring als openbaar apotheker. In januari heb een stapje terug gedaan en mijn apotheek via VNA overgedragen aan een jonge enthousiaste collega. |
| | |
| Inmiddels heb ik zo’n beetje 30 jaar ervaring als openbaar apotheker. In januari heb een stapje terug gedaan en mijn apotheek via VNA overgedragen aan een jonge enthousiaste collega. Hierdoor heb ik wat meer tijd om me in te zetten voor de apothekers opleiding. Samen met de andere praktijkdocenten hoop ik een positieve bijdrage te leveren aan de professionele ontwikkeling van studenten tot apotheker. Het is een mooi beroep wat vele mogelijkheden biedt. Ik heb altijd met veel plezier en voldoening een apotheek gerund en ik draag mijn enthousiasme voor de openbare farmacie graag over aan studenten die aan het einde van hun studie zijn of net zijn afgestudeerd. |
|
Afscheid Helma van der Horst Er is een tijd van komen... |
| Op 15 juli 1982 belde ik als net afgestudeerd analist voor het eerst aan bij het Farmaceutisch Laboratorium aan de Catharijnesingel 60. Samen met een studiegenootje waren we aangenomen om voor een periode van zes maanden twee promovendi te assisteren bij hun onderzoek. Eenmaal binnen gelaten door Louis van Ditmarsch, werden we door onze promovendi meegenomen om voorgesteld te worden als nieuwe collega. Van de kelder tot de zolder werden we overal hartelijk ontvangen, van de kantinedames tot professoren, van magazijnmedewerker tot docent, iedereen wenste ons succes. Al snel werden we opgenomen in de farmaciefamilie en overal bij betrokken. De lange koffiepauzes op het grasveld voor het gebouw en achter in de kruidentuin met collega’s van alle afdelingen staan in mijn geheugen gegrift. |
|
Na die eerste zes maanden kwam er een nieuwe plek vrij voor een kort contract en daarna kwam er een vacature bij de vakgroep Analyse met uitzicht op een vast contract. De onzekerheid waarin Farmacie verkeerde vanwege de TVC-operatie resulteerde voor mij in een vaste aanstelling.
In 2002 kwam er een plek beschikbaar bij het Stagebureau Farmacie waar ik onder leiding van Freddy Schut-Meijwes kennis mocht maken met de geheel nieuwe uitdaging om studenten allemaal op het voor hun beste plekje te plaatsen. |
|
|
|
| Met later Lyda Blom, Nina Winters en nu Diane van Wieren als stage/coschap-coördinatoren en met Claudia Nieuwenhuis als collega is het Stagebureau een plek waar ik met veel plezier heb gewerkt. Mede vanwege de vele contacten met studenten, apothekers/coschapbegeleiders, docenten en de collega’s van de opleidingen in Groningen en Leiden en bij de KNMP. |
| | Na 43 jaar is het nu tijd om afscheid te nemen van Farmacie en de UU als werkgever, maar bij iedere apotheek die ik tegenkom op mijn pad zal mijn hart even opgloeien en denk ik terug aan al die leuke mensen die ik heb ontmoet.
Ik ben dankbaar voor de mogelijkheden die ik heb gekregen om zo lang bij Farmacie werkzaam te zijn en voor de vele mensen die ik heb leren kennen, als student, als collega en op afstand als apotheker ergens in het veld. |
|
|
Feestelijk afscheid Helma van der Horst |
Op 1 juli hebben we feestelijk afscheid genomen van onze gewaardeerde collega Helma. Met veel collega’s, een roze Cadillac, taart, cadeaus en mooie woorden keken we terug op haar lange loopbaan bij de Universiteit Utrecht.
Helma heeft zich de afgelopen 23 jaar met toewijding ingezet voor het UPPER Stagebureau. Ze speelde in eerste instantie een grote rol bij het plaatsen van coschapstudenten en heeft later een belangrijke bijdrage geleverd aan de kwaliteitszorg.
We bedanken Helma van harte voor haar inzet, betrokkenheid en de fijne samenwerking. We wensen haar alle goeds en vooral veel plezier tijdens haar welverdiende vervroegde pensioen en de nieuwe tijd die voor haar ligt! |
|
Registratie voor het European Society of Clinical Pharmacy (ESCP)-congres geopend! |
| Het ESCP-congres vindt van 26-28 November 2025 plaats in Grenoble. Het centrale thema voor dit jaar is “From Interprofessional education to interprofessional practice”. De early-bird registration deadline is 16 augustus. Meer informatie vindt u op de website. |
|
|
|
