Achttien experts voor de aankomende verkiezingen |
|
Hoe representatief is het Nederlandse kiesstelsel? Hoe zit het met het vertrouwen in politici? Hoezo is water het nieuwe stikstofdossier? Er leven een hoop vragen in aanloop naar de verkiezingen op 22 november. Experts van de Universiteit Utrecht helpen je graag bij het duiden van diverse politieke ontwikkelingen.
|
Experts over democratie, verkiezingsuitslagen en duiding van andere politieke ontwikkelingen |
|
Hoe representatief is het Nederlandse kiesstelsel? |
In hoeverre voelen Nederlanders zich gerepresenteerd door het parlement, en is dat veranderd sinds 1945? Jelle Lammerts van Bueren is politiek historicus en onderzoekt referenda en andere vormen van directe democratie. Voor vragen over in hoeverre het Nederlandse kiesstelsel representatief is voor de Nederlandse bevolking of vragen over directe vormen van democratie, kun je bij hem terecht.
|
|
|
|
Wil je Jelle Lammerts van Bueren verder hierover spreken? Kathleen Pollaert (k.pollaert@uu.nl, 06 14 49 06 36) brengt je graag in contact.
|
Complottheorie, wappie en fake news; waar komt wantrouwen vandaan en wat doe je eraan? |
Enige mate van wantrouwen in autoriteiten en instanties die macht over je hebben is goed en terecht. Soms overdrijven we het en zijn we wantrouwend terwijl daar bij nader inzien onvoldoende reden voor is. Kees van den Bos, hoogleraar Sociale Psychologie, schreef recent het boek Elkaar eerlijk behandelen waarin hij maatschappelijk wantrouwen behandelt. Ook laat hij zien hoe onterechte vormen van wantrouwen voorkomen kunnen worden.
|
|
|
|
“Het gaat erom dat mensen op een eerlijke en rechtvaardige manier worden behandeld. Dat er beleefd en met respect met hen wordt omgegaan en dat er serieus naar hun mening wordt geluisterd. Dit kan helpen om belangrijke gevallen van wantrouwen te herstellen.” Wil je in contact komen met Kees van den Bos? Neem dan contact op met Annelies Waterlander (a.e.waterlander@uu.nl, 06 28 74 41 68).
|
De aantrekkingskracht van (radicaal) rechts |
De aantrekkingskracht van rechtse partijen is groot. We kunnen zelfs spreken van competitie tussen deze politieke partijen, die vaak populistische en soms radicale standpunten innemen. Wat is er zo aantrekkelijk voor kiezers aan hun standpunten, en wat zijn de verklaringen voor het succes van populisme?
|
|
|
|
Bestuurskundige Koen Damhuis kan je er meer over vertellen, ook in internationaal perspectief. Je kunt contact met hem opnemen via Gert den Toom (g.dentoom@uu.nl, 06 38 32 58 78).
|
Sociale media leiden ook de politiek af |
De negativiteit op sociale media heeft ontegenzeggelijk een effect op de verkiezingen. Terwijl de politiek voor grote uitdagingen staat (klimaatverandering, wereldwijde migratie, armoedebestrijding) moeten politici en bestuurders werken in een context van onrust en druk, altijd kritische (sociale) media en boze burgers. Die krachten leiden hen af van wat echt hun rol is
|
|
|
|
Hoogleraar Gedrag, Verantwoording en Instituties Thomas Schillemans pleit voor stilstaan, reflecteren en minder druk voelen, bijvoorbeeld door het uitzetten van je sociale media. Neem contact met hem op via Gert den Toom (g.dentoom@uu.nl, 06 38 32 58 78).
|
Experts rondom de thema’s van deze verkiezingen |
|
Bestaanszekerheid lijkt het modewoord deze verkiezingen, maar wat houdt het in? Voor een gesprek over grootstedelijke vraagstukken, armoede en de gevolgen van uitsluiting is mediawetenschapper Jaswina Elahi bereikbaar voor duiding. Wil je in contact komen met Jaswina, neem dan contact op met Kathleen Pollaert (k.pollaert@uu.nl, 06 14 49 06 36).
|
|
|
|
Bestaanszekerheid hangt vast aan goed werk |
“Als eerste zou ik de nieuwe regering aanraden om de plannen voor de hervorming van de arbeidsmarkt in te voeren”, zegt Sonja Bekker, hoogleraar Europees Sociaal Beleid. “Maak een eind aan te turbulente banen met wisselende inkomsten, nulurencontracten, oproepcontracten en banen waarin je niet goed weet of je op langere termijn aan het werk kan blijven. Er liggen al een tijd voorstellen die een stap in de goede richting zijn, zoals het basiscontract, maar de invoering ervan is nog niet gerealiseerd.” Sonja Bekker is te bereiken via Irina Mak (i.s.mak@uu.nl, 06 41 62 22 43).
|
|
|
|
De opkomst van de platformeconomie verandert de manier waarop we werken en consumeren. Apps zoals Uber, Thuisbezorgd en Getir zijn populair onder consumenten, maar dragen mogelijk bij aan schijnzelfstandigheid, bestaansonzekerheid en gebrek aan privacy onder platformwerkers. Platformen rukken ook op in de uitzendsector waar bedrijven steeds vaker zzp’ers inhuren in plaats van uitzendpersoneel. Vakbonden zijn kritisch en hebben al meerdere rechtszaken aangespannen. De politiek staat voor de vraag of wet- en regelgeving moet worden aangepast om de rechten van platformwerkers beter te beschermen. Meer weten? Neem contact op met hoogleraar Innovatiewetenschappen Koen Frenken (k.frenken@uu.nl, 06 41 05 10 41).
|
|
|
|
Bestaanszekerheid én duurzaamheid: Utrecht start integrale aanpak voor de eiwittransitie |
Eén op de zes Nederlanders die gezonder willen eten, zegt dat niet te kunnen betalen, bleek onlangs uit onderzoek van het CBS. Daarnaast lijden klimaat en milieu zwaar onder onze manier van consumeren. Dat vraagt om drastische veranderingen in ons voedingssysteem. De eerlijke overgang naar duurzaam geproduceerde (alternatieve) eiwitten is een veelbelovende strategie, maar volgens experts ontbreekt het aan voldoende kennis die de gezondheidsvoordelen voor de consument onderbouwen. Samen met externe partners gaat het interdisciplinaire team van Future Food Utrecht op zoek naar manieren om die gezondheidsvoordelen wetenschappelijk beter te onderbouwen. Simone Pekelsma is managing director van Future Food en vertelt je graag meer. Via Moniek Verstegen kom je met haar in contact (m.verstegen@uu.nl, 06 16 95 20 80).
|
|
|
|
Het demissionaire kabinet blijft een dringende oproep doen aan provincies en gemeenten om opvangplekken voor asielzoekers te regelen. Nog dit jaar zijn er 8400 nodig. Viola Bex-Reimert, universitair hoofddocent migratierecht en bestuursrecht kan vragen beantwoorden over de eisen waaraan opvang in Nederland moet voldoen en welke verplichting de overheid hier heeft. De spreidingswet is door de kamer, maar dit blijft een pittig dossier voor het nieuwe kabinet. Contact opnemen met Viola kan via Irina Mak (i.s.mak@uu.nl, 06 41 62 22 43).
|
|
|
|
Hoe ervaren vluchtelingen en bewoners van gemeenten verschillende vormen van opvang, en welke vooroordelen leven er over opvangen? Zijn er verschillen tussen opvang in grote en kleine gemeenten? Universitair hoofddocent Ilse van Liempt vertelt je er graag meer over. Je kunt contact met haar opnemen via Merel Postma (m.e.postma@uu.nl, 06 28 29 89 30).
|
|
|
|
Slechte waterkwaliteit is nieuwe stikstofcrisis |
De kans is groot dat de Nederlandse of Europese rechter ons land gaat beperken in z’n economische activiteiten als de waterkwaliteit in rivieren, meren en sloten zo slecht blijft als nu. En ook actiegroepen en burgers kunnen rechtszaken aanspannen. Marleen van Rijswick, hoogleraar waterrecht waarschuwt hiervoor, maar werkt ook mee aan oplossingen, met onder meer de waterschappen en het RIVM. Ze is te bellen via Irina Mak (i.s.mak@uu.nl, 06 41 62 22 43).
|
|
|
|
Hydroloog Michelle van Vliet bestudeert de kwaliteit en beschikbaarheid van onze watervoorraden en hoe deze beïnvloed worden in een veranderende wereld met een warmer klimaat en een groeiende bevolking. Zij is te bereiken via Stephan van Meulebrouck (s.h.j.vanmeulebrouck@uu.nl), 06 23 60 43 83.
|
|
|
|
Wateroverlast door extreme buien en langdurige regen, dijkdoorbraken door zowel droogte (Wilnis) als door extreem hoogwater (de Maas), en droogte zoals in de zomers van 2018, 2020 en 2022 zorgen voor problemen in de watervoorziening en overstromingen. Elke keer een wetwijziging doorvoeren op basis van nieuwe feiten neemt teveel tijd in beslag om daadkrachtig beleid te kunnen hebben. Daarom pleiten Maarten Kleinhans en Niko Wanders voor een adaptieve wet waardoor rekening gehouden kan worden met de effecten van steeds snellere klimaatverandering in de komende eeuw. Je kunt met hen in contact komen via Stephan van Meulebrouck (s.h.j.vanmeulebrouck@uu.nl, 06 23 60 43 83).
|
|
|
|
Op 3 november vindt in Nieuwspoort in Den Haag ‘Het DierenDebat’ plaats. Politieke partijen gaan dan onder leiding van Frits Wester met elkaar in debat over dierenwelzijn. Wetenschappers leiden de stellingen in. Denk hierbij aan thema’s als de herinrichting van de veehouderij, de discussie over de wolf, maar ook de problemen van diereigenaren met het betalen van de dierenartsrekeningen. Utrechtse wetenschappers zoals hoogleraar Dierenwelzijn Bas Rodenburg, kunnen in aanloop naar de verkiezingen ook duiding bieden bij de genoemde thema’s. Neem voor meer informatie, of om je aan te melden voor het debat contact op met Maarten Post (m.a.g.post@uu.nl, 06 52 51 35 11).
|
|
|
|
Kiezen voor duurzaam: wat zijn de grootste technische uitdagingen in de energietransitie? |
De energietransitie is (opnieuw) een belangrijk thema tijdens de verkiezingen. Het demissionaire kabinet werkt de komende maanden scenario’s uit voor het afbouwen van fossiele subsidies nadat een Kamermeerderheid vorige week een motie hierover aannam. Hoe snel en succesvol die afbouw zal verlopen, is mede afhankelijk van de mogelijkheden voor verduurzaming van de energiesector. Wat zijn de grootste, technische uitdagingen waar de energietransitie voor staat? Waar kan de fundamentele wetenschap het verschil maken? Professor Allard Mosk is mede-oprichter van het platform Science for Sustainability en staat je graag te woord over de laatste ontwikkelingen op het gebied van bijvoorbeeld innovatieve materialen voor het duurzaam produceren, opslaan, en besparen van energie. Moniek Verstegen kan je met hem in contact brengen (m.verstegen@uu.nl, 06 16 95 20 80).
|
|
|
|
| Op weg naar klimaatrechtvaardigheid |
|
Overstromingen en bosbranden maken mensen dakloos, voedselvoorraden slinken door extreem weer, en droogtes en de zeespiegelstijging zorgen voor een stijging in migratie. Klimaatverandering is hard op weg om de belangrijkste oorzaak van mensenrechtenschendingen te worden. Hoe kunnen we de belangen verdedigen van hen die het meest geraakt worden? Praat mee met o.a. klimatologe Fetima Denton op maandag 23 oktober (voertaal Engels).
|
|
|
| Verandert AI de democratie? |
|
Onze overheid leunt voor beslissingen steeds vaker op algoritmes. Als we ons de wet laten voorschrijven door computers, verliezen we niet alleen een deel van onze privacy, maar ook onze zeggenschap. Tegelijkertijd probeert Big Tech ons digitaal te controleren en beïnvloeden. Hoe verandert AI onze democratie? Op woensdagavond 1 november gaat o.a. bestuurskundige Albert Meijer hierover in gesprek in het Academiegebouw van de Universiteit Utrecht. Meer weten of aanwezig zijn?
|
|
|
|
|
|
UU NieuwsUpdate
De UU NieuwsUpdate geeft een tweewekelijks overzicht van nieuws, promoties, oraties en evenementen van de Universiteit Utrecht. |
|
|
|
|