Centre for Public Procurement |
|
|
UUCePP nieuwsbrief wintereditie! |
Tip: lees deze nieuwsbrief op uw computer of online voor de beste weergave! |
|
UUCePP-bijdragen aan de praktijk |
|
Verklaring in het Europees Parlement over publieke inkoop |
Vitezslav Titl heeft een verklaring afgelegd tijdens een hoorzitting in het Europees Parlement over de douane-unie. In zijn verklaring ging hij in op politieke invloed, corruptie en misbruik van middelen bij publieke inkoop binnen de EU. |
|
|
|
Onderzoeksrapport CBS-drempel in de Tweede Kamer |
Op 17 december 2024 werd tijdens het Commissiedebat Marktordening en Consumentenbescherming in de Tweede Kamer een onderzoek van Nathan Meershoek besproken dat hij in opdracht van het Ministerie van Economische Zaken heeft uitgevoerd. In het rapport gaat Meershoek in op aanknopingspunten in het aanbestedingsrecht om het drempelbedrag waaronder het CBS diensten voor derden mag uitvoeren verhoogd zou kunnen worden. Mede naar aanleiding van het rapport besloot de Minister de drempel niet te verhogen. |
|
Rondetafelgesprek Commissie I&W van de Tweede Kamer over aanbesteden van infrastructuur |
|
Op uitnodiging van de Tweede Kamer nam Fredo Schotanus deel aan een rondetafelgesprek met de commissie I&W over infrastructuur-aanbestedingen. In zijn position paper gaat hij onder meer in op het belang van meer dialoog tussen overheid en markt en op de noodzaak van een andere aanbestedingscultuur. Diverse media, waaronder de Telegraaf en Infrasite schreven over het gesprek. |
|
|
|
Politieke tafel gemeente Amsterdam over nieuw aanbestedingsbeleid en mensenrechtenschendingen |
Op 27 september was Elisabetta Manunza uitgenodigd voor de Politieke Tafel van Groenlinks van de Gemeente Amsterdam om mee te discussiëren over nieuw inkoopbeleid van de gemeente met een panel bestaande uit Nils Gundlach (PvdA), Edwin van 't Pad (Right Forum) en Elisabeth IJmker (GroenLinks). Centraal stond de vraag hoe er voor te zorgen dat Amsterdam schendingen van mensenrechten, buiten de grenzen van de EU gepleegd, kan handhaven bij aanbestedingen. |
|
|
|
Inkopen zonder volledig gunningsmodel |
Op de Defensie-inkoopdag sprak Fredo Schotanus en in de Deal! schreef hij dat inkopen zonder volledig gunningsmodel bij kleinere overheidsaankopen geregeld het overwegen waard kan zijn. Gunningsmodellen kunnen heel nuttig zijn, maar als ze niet goed zijn opgesteld, kunnen ze ook averechts werken. Inkopen zonder volledig gunningsmodel is dan een alternatief, onder meer onder de voorwaarde dat er meer dialoog plaatsvindt tussen markt en overheid. |
|
|
Publieke inkoop is niet vriendelijk genoeg |
Op het Nohrcon Nordic Public Procurement Forum 2024 in Kopenhagen sprak Fredo Schotanus in zijn keynote over hoe publieke inkopers innovatievriendelijker kunnen inkopen. Het creëren van (veel) innovatievriendelijkere inkooptemplates is hierbij van belang. |
|
|
|
Politieke donaties en aanbestedingen: media-aandacht in Tsjechië |
In een interview met Jiri Nadoba voor Seznam Zprávy | Byznys (het meest gelezen online medium in Tsjechië, met 5 miljoen lezers per week), sprak Vitezslav Titl over hoe partijdonaties in Tsjechië zich kunnen uitbetalen. Op basis van zijn 2019-paper in de European Economic Review met Benny Geys, legde hij uit hoe sommige bedrijven systematisch gunsten uitwisselen met politieke partijen – campagnedonaties worden ingeruild voor overheidsopdrachten. |
|
|
Brits Parlement citeert onderzoek naar politieke donaties |
De Joint Committee on the National Security Strategy van het Britse Parlement heeft het onderzoek van Vitezslav Titl (uitgevoerd samen met Kristof De Witte en Benny Geys) aangehaald als bewijsmateriaal in hun onderzoek naar politieke donaties en de integriteit bij aanbestedingen. Het rapport van de commissie verwijst naar de studie ter ondersteuning van beleidsaanbevelingen die gericht zijn op het beperken van donaties aan politieke partijen door bedrijven die betrokken zijn bij aanbestedingen. |
|
|
|
(On)mogelijkheden van het screenen van leveranciers |
Mag de Nederlandse staat contracten sluiten met een dochteronderneming van wereldconcern G4us die structureel wereldwijd mensenrechten lijkt te schenden? Elisabetta Manunza werd door Follow the Money geïnterviewd over de (on)mogelijkheid van screenen in Nederland. Ze legt uit dat de overheid helaas al te vaak zelf risico’s en gevaren niet erkent in “Ondanks reeks schandalen doen Nederlandse overheden volop zaken met beveiliger G4us”. |
|
|
Aanpakken van juridische kwesties bij militaire aankopen in tijden van geopolitieke spanningen |
Op 2 december 2024 vond de najaarsvergadering van de Nederlandse Vereniging voor Aanbestedingsrecht plaats, met als thema "Inkopen in tijden van geopolitieke onrust". Tijdens het wetenschappelijke deel van de vergadering sprak Nathan Meershoek over de aanbestedingsuitdagingen waar het Ministerie van Defensie momenteel voor staat. Meershoek ging in op de rol van het aanbestedingsrecht en de toepassing van uitzonderingsgronden bij het aanpakken van de complexe juridische vraagstukken die ontstaan bij militaire aankopen in een tijd van geopolitieke spanning. |
|
|
|
Podcast: Inkopen met impact |
Ruben Nicolas en Fredo Schotanus waren te gast bij bij Mark Bottinga en Geerk Versteeg voor de podcast 'Inkopen met Impact'. Ze hebben onder andere gesproken over de rol van de moderne inkoper, certificaten en enkele onderzoeken. |
|
|
Tips voor meer social return |
Op het Social Return Kennisevent: “Kansmakers 2024” sprak Fredo Schotanus over 5 tips voor meer social return. Zorg er bijvoorbeeld voor dat duurzaamheid, inclusief social return, een gelijkwaardige positie krijgt naast prijs en kwaliteit. Laat social return geen afvinklijstje zijn. En stem meer af met andere opdrachtgevers en marktpartijen. |
|
|
|
Podcast: Dr. Kelder & Co over versterken defensie-industrie |
Bram Vroege was te gast bij Jort Kelder op NPO Radio 1 als de jonge doctor van de week in het programma dr Kelder en Co! over de rol van de Europese Commissie bij het versterken van de defensie-industrie. Terugluisteren of -kijken kan ook, via de website van de NPO.
|
|
Oratie – Duurzaam aanbestedingsrecht: Herijken van de interne markt voor overheidsopdrachten |
Op 13 december 2024 sprak Willem Janssen zijn oratie uit aan de Universiteit Groningen ter acceptatie van zijn bijzondere leerstoel aanbestedingsrecht wegens de Nederlandse Vereniging voor Aanbestedingsrecht. In zijn oratie stelt hij zich de vraag hoe de Europese aanbestedingsregels zich verhouden tot het streven naar een duurzame maatschappij. Sinds de jaren '70 probeert dit rechtsgebied, gestoeld op beginselen van non-discriminatie, gelijkheid, transparantie en proportionaliteit, een interne markt voor overheidsopdrachten te creëren. Vormen deze regels een obstakel in de noodzakelijke duurzaamheidstransitie? Hij bediscussieert het spanningsveld tussen het streven naar duurzaamheid én economische marktintegratie. Is een andere regulerende aanpak met duurzaamheid als startpunt niet vereist nu de wereld dermate veranderd is na meer dan 50 jaar? Zijn oratie is open access gepubliceerd en via BESTEK na te luisteren. |
Promotieverdediging: Europa bewapenen |
Op 8 november 2024 verdedigde Bram Vroege zijn PhD "Arming Europe: Defence-industrial policymaking under the dual constitution of the European Union". Op de website van de Universiteit Utrecht staat een korte toelichting. Het proefschrift zelf is ook open access te lezen. |
|
EU-fondsen stimuleren duurzaam inkopen beperkt |
De EU besteedt jaarlijks miljarden euro's aan Structuur- en Investeringsfondsen. Deze fondsen dragen bij aan economische ontwikkeling en hebben daarnaast als doel duurzaam inkopen te stimuleren. De effecten op duurzaam inkopen zijn echter beperkt. Dit blijkt uit onderzoek van UUCePP onderzoekers naar duurzame inkoop in Tsjechië, recent gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Ecological Economics. |
|
Publieke Inkoop Monitor (PIM): bouwteams |
Voor het project PIM (Publieke Inkoop Monitor) analyseren TenderNed, Cobouw en Fredo Schotanus data van TenderNed. De in de afgelopen periode gepubliceerde PIM-publicatie gaat over het gebruik van bouwteams in aanbestedingen. |
|
|
Competitie neemt meer af bij de overheid |
Samen met Nevi heeft Fredo Schotanus een onderzoek uitgevoerd onder inkopers naar de mate van competitie die overheden en bedrijven ervaren bij inkopen. De meeste respondenten geven aan dat de door hen ervaren competitie afneemt, met name in de bouwsector. Over het geheel gezien ervaren overheden significant minder vaak competitie dan bedrijven, én de ervaren competitie neemt er significant sterker af. Het Financieele Dagblad schreef naar aanleiding van het onderzoek een artikel over dreigende hogere prijzen en lagere kwaliteit. |
|
|
|
Politieke connecties en de kosten bij aanbestedingen |
Geen enkel land is immuun voor de risico’s van politieke connecties met private bedrijven; belangenverstrengelingsschandalen treffen regeringen wereldwijd. In een nieuwe VoxEU-column bespreken Bruno Baránek en Vitezslav Titl de kosten die gepaard gaan met politieke connecties bij aanbestedingen. Zij tonen aan dat bedrijven met politieke connecties vaak overheidsopdrachten binnenhalen tegen opgeblazen prijzen—ongeveer 6% hoger dan de gebruikelijke kosten—zonder verbetering in kwaliteit. Daarnaast benadrukken ze hoe betere controle deze inefficiënties kan verminderen en dat er vanuit een beleidsmatig perspectief meer inzicht nodig is in de mechanismen achter vriendjespolitiek. |
|
|
Europees recht biedt Defensie ruimte voor meer samenwerking met hightech industrie |
Elisabetta Manunza en Nathan Meershoek publiceerden in juli 2024 in opdracht van het Ministerie van Defensie een wetenschappelijk onderzoek over de vraag hoe juridisch vorm te geven aan een innovatief ecosysteem tussen het Ministerie van Defensie en Nederlandse high tech industrie voor de ontwikkeling en onderhoud van nieuw materieel - in het bijzonder onbemenste systemen zoals drones die ontwikkeld worden met het uiteindelijke doel om strategische autonomie te stimuleren. |
|
|
|
Uitsluitingsgrond laat een brede beoordelingsmarge toe, wat kan bijdragen aan het beperken van nationale veiligheidsrisico's
|
Uit een recent gepubliceerd onderzoeksrapport van UUCePP volgt dat art. 2.77 lid 1 sub f AwDV (implementatie van art. 39 lid 2 sub e uit de Richtlijn 2009/81/EG) een belangrijk instrument kan zijn in de beheersing van nationale veiligheidsrisico’s. Op basis van een brede analyse biedt het rapport enkele oplossingsrichtingen voor een doelmatige toepassing van de uitsluitingsgrond. Het onderzoek werd uitgevoerd in opdracht van een consortium bestaande uit de Nationale Politie, de NCTV en enkele ministeries. |
|
|
Stimuli en belemmeringen voor duurzaam inkopen ‘onder de drempels’ |
Onderzoek van Fredo Schotanus, Kees Gelderman en René Jupijn, gepubliceerd in Sustainability, wijst erop dat duurzaamheid momenteel een beperkte rol speelt bij inkopen ‘onder de drempels’. In tegenstelling tot eerder onderzoek blijken externe factoren geen drijvende kracht achter duurzaamheid onder de drempels, aangezien de duurzaamheidsfocus vooral op Europese aanbestedingen ligt. Alle onderzochte interne factoren worden gezien als belemmeringen voor duurzame kleine inkopen. Wettelijke vereisten, meer transparantie en meer verantwoording kunnen helpen om dit probleem aan te pakken. |
|
|
|
UUCePP-bijdragen aan academische evenementen |
|
Coherentie van de EU-aanbestedingsregels – Keynote op de IUS Commune-conferentie
|
|
|
|
De rol van de EU bij het vormgeven van de militaire industrie bij ACELG |
Op 29 november sprak Nathan Meershoek tijdens de jaarlijkse conferentie van het Amsterdam Centre for European Law and Governance van de Universiteit van Amsterdam: Threats and Awakening? How Geopolitics and Security Change the EU and its Law. In zijn bijdrage sprak Meershoek over de rol van de EU in het vormen van Europese defensie industrieën. Tijdens de roundtable "Economic Security: a New Paradigm for EU Economic Law and Regulation?" droeg hij bij aan de discussie over hoe geopolitieke bedreigingen, zoals de Russische oorlog tegen Oekraïne, de EU-wetgeving en -beleid beïnvloeden. |
|
|
Webinar over onderzoek CO2-prestatieladder |
Jil Wenner, Willem Janssen, Ruben Nicolas en Fredo Schotanus verzorgden samen met SKAO een webinar over lopende onderzoeken naar de CO2-prestatieladder. Het juridische onderzoek richt zich onder meer op de uitdagingen en ontwikkelingen rondom het non-discriminatieprincipe. Het economische onderzoek toont aan dat inkopers de ladder niet slechts als afvinklijstje toepassen. Beide onderzoeken worden mede mogelijk gemaakt met steun van de IKEA Foundation. |
|
|
|
Effecten van marktinteracties op leren en innovatie bij ICAPP |
Pelle Berkhout bezocht de International Conference on Public Procurement (ICAPP) in Dublin, waar hij zijn onderzoek presenteerde over de effecten van verschillende marktinteracties op leer- en innovatieprocessen binnen publieke inkoop. Dit onderzoek, gebaseerd op een enquête, maakt deel uit van het DemoTrans Project. |
|
|
|
Elisabetta Manunza spreekt tijdens de Duitse DFG workshop “The Regulatory Governance of Public Procurement: Assessment of the Research Field and the Ways forward”
|
Elisabetta Manunza presenteerde op 23-25 Oktober aan de Freie Universitat Berlin haar working paper “Strategic Public Procurement as an Ever Evolving Area of Law. Some Proposals for a New Regulatory Governance from a Continental Legal Perspective”, tijdens de workshop “Regulatory Governance of Public Procurement: Assessment of the Research Field and the Ways forward” (organisatie: prof. dr. Miriam Hartlapp and prof. dr. David Levi-Faur). Het gaat om een project van de Deutsche Forschungsgemeinschaft (DFG). |
|
|
Het gelijkheidsbeginsel in het aanbestedingsrecht op de DFG-gefinancierde workshop |
Van 23 tot 25 oktober nam Elior Korem ook deel aan de workshop "The Regulatory Governance of Public Procurement: Assessment of the Research Field and the Ways Forward". Tijdens de workshop beoordeelde Elior Korem de status van strategische publieke inkoop in Israël en presenteerde hij zijn onderzoek over het gelijkheidsbeginsel in het aanbestedingsrecht. De workshop maakt deel uit van het nieuwe Duitse Deutsche Forschungsgemeinschaft (DFG)-project “Varieties of Procurement Regimes: How Do States Procure Strategically and to What Effect?". |
|
|
|
EU-SPRI 2025 conferentie: publieke inkoop in een veranderend Europa - papers zijn welkom |
Onder voorzitterschap van Anne Rainville verwelkomt deze track papers uit verschillende disciplines over de innovatie, duurzaamheid en open strategische autonomie die dieper ingaan op het ontwerp en de effecten van procedures voor innovatiegerichte aanbestedingen en die impliciete aannames van conventioneel beleid uitdagen. De track wordt ook georganiseerd binnen het Horizon Europe Research and Innovation Action DemoTrans Project en wordt ondersteund door diverse organisaties. |
|
UUCePP-onderwijs en maatschappelijke betrokkenheid |
|
Blogs van studenten: wereldwijde inkoopuitdagingen |
Stel je voor: je bent inkoper in Rusland of Iran en verantwoordelijk voor de inkoop van medicijnen en medische apparatuur voor burgers. Hoe ziet jouw dagelijkse werk eruit? Voor het vak Public Procurement schreef een van de groepjes studenten er een goed geschreven blog over. Een ander blog ging over het duurzaam inkopen van catering, met een handig overzicht van criteria en focusgebieden. |
|
|
Elisabetta Manunza benoemd tot lid van de wetenschappelijke adviesraad van het Duitse SProcure-project |
Elisabetta Manunza is benoemd tot lid van de wetenschappelijke adviesraad van het Duitse SProcure- Project. SProcure beoogt een systematische empirische analyse en een theoretisch onderbouwde verantwoording van strategische regimes voor publieke inkoop. |
|
|
|
Discussie tijdens het openingspanel van de marktconsultatie van het Ministerie van Defensie ‘Raamcontract met Universiteiten’ |
Het ministerie van Defensie plant in 2025 een megacontract te sluiten met de Nederlandse universiteiten. Dat was de reden voor de afdeling Science & Technology van het Ministerie van Defensie om samen met Directie Inkoop van Materiel and IT Command een dag met partijen uit de markt te organiseren op 9 december 2024 in Utrecht. Elisabetta Manunza benadrukte in een paneldiscussie het belang van het betrekken van de "Geesteswetenschappen" bij het contract. Ze betoogde dat om dit soort contracten te laten werken, we meer nodig hebben dan wederzijds vertrouwen en duidelijke voorwaarden; we moeten ook 'juridische' innovaties ontwikkelen.
|
|
|
Innoverende juridische onderzoeksmethode schept meer mogelijkheden om complexe inkoopvraagstukken op te lossen |
Daarover brainstormden op 1 oktober Elisabetta Manunza, Nathan Meershoek, Sebastian Meyer, Niels Wittenberg én Royan van Velse, Hoofd Juridische Sectie Inkoopadvies bij Defensie, om vervolgens op 11 december de eerste expertmeeting te organiseren met de Juridische Dienst(en) van het ministerie van Defensie: DGB, JZ COMMIT, AOID. De UUCePP juridische onderzoeksmethode schept meer mogelijkheden om complexe Defensie aanbestedingsvraagstukken op te lossen. Er wordt rekening gehouden met het ‘gehele’ juridische systeem (Internationaal, EU én nationaal) in plaats van alleen te focussen op het nationaal aanbestedingsrecht. Daarbij wordt een mix aan 'law in the real world' en 'living constitution' theorieën ingezet die ontleend is aan het Hof van Justitie van de EU met een meer bewuste lezing van zijn uitspraken. Eerdere UUCePP onderzoeken (ecosystemen logistiek én voor de ontwikkeling van onbemenste systemen) lichtten de methode toe. Afgesproken werd om meer gestructureerd kennis met elkaar uit te wisselen. |
|
|
|
Elisabetta Manunza benoemd tot lid van de tenderboard voor de bouw van het Nationaal Slavernij Museum in Amsterdam |
Vanaf september 2024 is Elisabetta Manunza benoemd tot lid van de tenderboard voor de bouw van het Nationaal Slavernij Museum in Amsterdam. Dit initiatief wordt mede mogelijk gemaakt door steun van het ministerie van OCW.
|
|
|
Sebastian Meyer sluit zich aan bij UUCePP |
Sebastian Meyer is op 1 oktober begonnen als senior onderzoeker bij UUCePP. Daarvoor was hij als postdoc verbonden aan het Utrecht University Centre for Regulation and Enforcement in Europe (Renforce). Bij UUCePP doet Sebastian onderzoek naar juridische innovaties op het gebied van militaire inkoop. In een interview met Elisabetta Manunza en Fredo Schotanus vertelt Sebastian over zijn achtergrond, zijn onderzoek en wat hem inspireert binnen en buiten de academische wereld.
|
|
|
|
Onderzoek naar herziening van de Aanbestedingsrichtlijnen |
De Europese Commissie is de herziening van de aanbestedingsrichtlijnen gestart. Willem Janssen zal, samen met prof. Roberto Caranta (Universiteit van Turijn), twee van de toegewezen onderzoeksprojecten uitvoeren die het herzieningsproces moeten inspireren. Het onderzoek richt zich onder andere op de interne en externe coherentie van de richtlijnen en bouwt voort op eerder academisch werk op dit gebied. In dit kader presenteerden zij hun werk op 31 januari aan de Expert Group on Public Procurement van de Europese Commissie. |
|
|
NWA-subsidie voor onderzoek naar hoe overheden trendsetter kunnen zijn op het gebied van circulair inkopen |
De komende jaren wordt er in het CIRCLASH project onderzoek gedaan naar circulariteit en aanbestedingsrecht door middel van een toegekende beurs van NWA. Dit onderzoeksproject is gericht op het begrijpen en oplossen van de wrijving tussen circulaire principes en juridische principes ('CIRCLASHES') en mondt uit in oplossingen om deze impasse te overwinnen. Daarbij worden experts in circulariteit, recht en transitiedenken betrokken van de Universiteit Utrecht en andere universiteiten, in samenwerking met de belangrijkste stakeholders in de wereld van Nederlandse publieke inkoop. |
|
|
|
Seedbeurs toegekend: innovatieve aanbestedingsinstrumenten om circulariteit in ziekenhuizen te bevorderen |
Het Institute for a Circular Society (i4CS) lanceerde een Seed Fund Call, waarin onderzoekers werden uitgenodigd om voorstellen in te dienen ter bevordering van circulaire oplossingen voor Circular Safe Hospitals. Anne Rainville (UU), Vikrant Sihag (TU/e) en Duygu Keskin (TU/e) ontvingen een van de drie toegekende seed grants. Het team zal onderzoeken hoe circulaire praktijken kunnen worden geïntegreerd in ziekenhuisinkoop en zal praktische richtlijnen ontwikkelen voor het implementeren van circulariteit in inkoopprocessen. Belangrijke onderzoeksvragen zijn onder meer hoe ziekenhuizen hun inkoopprocessen kunnen verbeteren om innovatieve instrumenten te ondersteunen en hoe deze tools samenwerking en circulaire innovatie kunnen bevorderen. |
|
|
Onderzoek aan de University of Manchester |
Pelle Berkhout heeft een PhD circulation grant ontvangen van het European Forum for Studies of Policies for Research and Innovation (Eu-SPRI) voor een drie maanden durend onderzoeksbezoek aan het Manchester Institute for Innovation Research (MIOIR) van de University of Manchester. Bij MIOIR wordt Pelle begeleid door prof. Elvira Uyarra, een toonaangevende expert op het gebied van innovatiebeleid en innovatieve aanbestedingen. Pelle zijn onderzoek richt zich op hoe toenemende zorgen over internationale veiligheid en afhankelijkheid de rol van aanbestedingen in het bevorderen van innovatie en duurzaamheid beïnvloeden. |
|
|
|
Elke vier tot zes weken organiseert het IOS Platform The Transactional State samen met UUCePP een Transactional Talk. Iedere lezing gaat in op een maatschappelijke ontwikkeling gerelateerd aan publieke inkoop. De afgelopen maanden hebben meerdere onderzoekers hun bevindingen gepresenteerd tijdens een Transactional Talk:
- Andrea Tulli, the aggregate cost of inefficient public spending
- Leila Kentache, “Do no significant harm” (DNSH) principle in Recovery and Resilience Facility (RRF) procurements
- Christopher Yukins, Cooperation between the EU and the US in public procurement
- Martin Trybus, soft law in EU defence procurement regulation
- Edwin Buitelaar & Martijn van den Hurk, regulate or be regulated: the institutional entrepreneurship of developers
Wilt u in de toekomst (online) aanwezig zijn bij een Transactional Talk? Laat het ons weten! |
|
Het Utrecht Centre for Public Procurement deelt vier keer per jaar het laatste nieuws, de nieuwste inzichten en de meest relevante evenementen in de aanbestedingswereld. Gemaakt voor inkoopprofessionals, door wetenschappers. Heeft u deze nieuwsbrief ontvangen via een collega? Meld u hier zelf aan! |
|
|
|
|