| UPPER - onderzoek en onderwijs in de farmaceutische praktijk |
|
Informatiematerialen over eczeem door zorgverleners en patiënten positief ontvangen |
| Constitutioneel eczeem (CE) is een veelvoorkomende huidaandoening. CE kan de fysieke en mentale gezondheid beïnvloeden door bijvoorbeeld symptomen zoals jeuk, droge huid en pijn. CE kan in de eerstelijn goed behandeld worden met een corticosteroïdcrème voor ontstekingen, indifferente crèmes om de huid soepel te houden en leefstijladviezen. Toch wordt CE in de eerstelijn niet altijd optimaal behandeld. Het Nationaal Constitutioneel Eczeem Project heeft e-learnings voor zorgprofessionals en informatiematerialen voor patiënten beschikbaar gemaakt, die door alle betrokken zorgverleners gebruikt kunnen worden. |
|
|
|
Masterstudenten Sabine Besselsen en Guus de Booij hebben tijdens hun onderzoeksproject het gebruik van de nieuwe informatiematerialen geëvalueerd in twee huisartsenpraktijken en één apotheek. Voorafgaand aan het gebruik van de informatiematerialen vulden 28 zorgverleners een vragenlijst in; na afloop deden 17 van hen dit opnieuw. Ook zijn acht zorgverleners en elf patiënten geïnterviewd over hun ervaringen met de materialen.
De zorgverleners vonden het smeerplan en de uitleg over de vingertopeenheden behulpzame tools bij het gestructureerd voorlichting geven over het gebruik van de corticosteroïdcrème. Zij hadden wel voorkeur voor een beperkter aanbod aan informatiematerialen, zodat het gebruik makkelijker te integreren is in de praktijk. Patiënten vonden de informatiematerialen gebruiksvriendelijk, vooral door de duidelijke taal en het visuele ontwerp. Zij hadden nog behoefte aan aanvullende leefstijladviezen. Zowel zorgverleners als patiënten wilden graag de optie hebben om het materiaal digitaal te sturen/ontvangen.
De informatiematerialen kunnen dus bijdragen aan betere voorlichting over en zelfmanagement van CE. De bevindingen uit dit onderzoek worden ook gebruikt om de materialen verder te verbeteren.
Nieuwsgierig naar de materialen? Ze zijn te vinden op eczeemwijzer.nl via de knop hieronder. |
Voorschrijven door apothekers? Het perspectief van specialisten ouderengeneeskunde |
| | In een groeiend aantal landen mogen apothekers zelf medicatie voorschrijven. In Nederland bestaat die bevoegdheid nog niet. Eerder UPPER-onderzoek richtte zich op de mening van patiënten, apothekers en huisartsen; in april – juni van dit jaar was het de beurt aan specialisten ouderengeneeskunde in Nederland. Masterstudent Alexandra Saleeb voerde tijdens haar onderzoeksproject een enquête uit. |
|
Deze landelijke webenquête onder 199 artsen in verpleeghuizen, met name specialisten ouderengeneeskunde, liet zien dat 98% positief staat tegenover het zelfstandig starten, stoppen of wijzigen van medicatie door apothekers in ten minste één van de voorgelegde situaties. De grootste steun was er voor aanpassingen waar vooral farmaceutische expertise voor nodig is, zoals substitutie vanwege slikproblemen (94%) of tekorten (93%). Beslissingen waarvoor volgens de deelnemers meer medische expertise nodig is, zoals het aanpassen van een lithiumdosering (40%), kregen beduidend minder steun. Artsen noemden duidelijke taakafspraken (98%) en structurele terugkoppeling via het elektronisch dossier (97%) als belangrijkste randvoorwaarden. Zij verwachten vooral betere samenwerking (76%) als voordeel en zien een hogere werkdruk voor apothekers (64%) als voornaamste risico.
Kortom, specialisten ouderengeneeskunde staan overwegend positief tegenover voorschrijfbevoegdheid voor apothekers, mits er heldere afspraken zijn en zij op de hoogte worden gebracht van de medicatiewijzigingen. Momenteel loopt er soortgelijk onderzoek onder medisch specialisten en andere artsen in het ziekenhuis. Wordt vervolgd! |
Apothekers gezocht voor interview: leefstijl in de farmaceutische zorg |
Wat is de rol van leefstijl binnen de farmaceutische zorg?
Voor een onderzoek van de Universiteit Leiden worden apothekers gezocht voor een kort online interview (30 minuten). Alle apothekers zijn welkom, met of zonder ervaring in leefstijlzorg.
De verzamelde inzichten dragen bij aan beleidsvorming en worden verwerkt in een internationale publicatie.
Interesse om mee te doen? U kunt zich aanmelden bij Martina Teichert via de knop hieronder. |
Nascholing duurzame farmaceutische zorg in de praktijk
|
|
Geneesmiddelen leveren enerzijds een waardevolle bijdrage aan onze gezondheid, maar anderzijds zorgen zij ook voor een enorme milieubelasting. Wat kun je als apotheker in de dagelijkse praktijk doen om duurzaam geneesmiddelengebruik te bevorderen? |
| |
Op maandagavond 3 november organiseert het Nijmeegs Expertise Centrum voor Complexe Farmacotherapie (NECF) een compacte, praktijkgerichte en interactieve sessie in MS Teams voor openbaar apothekers, poliklinische apothekers, ziekenhuisapothekers en masterstudenten Farmacie. Deelname kost €100. Voor masterstudenten en leden van de in de uitnodiging (zie knop hieronder) genoemde netwerken is deelname gratis. Accreditatie is aangevraagd (2,5 punt). |
Volg de opleiding tot apotheker-behandelaar in de eerstelijnszorg 2026 |
| Dit éénjarige postacademische programma biedt apothekers de gelegenheid om hun rol als farmacotherapeutisch behandelaar verder te ontwikkelen en te verdiepen in de huisartsenpraktijk of op de medische vloer van het gezondheidscentrum.
|
|
Nieuwe medewerker: Marjolein Veldhuis-Hazekamp |
Ik wil me graag even voorstellen. Ik ben Marjolein Veldhuis-Hazekamp en sinds 1 september ben ik het UPPER Stagebureau komen versterken. Ik ben verantwoordelijk voor de inventarisatie en de plaatsing van de coschappen.
Wat ik leuk vind aan het werk is dat het lekker afwisselend is en ik leer elke dag nieuwe dingen. Verder vind ik het fijn om echt wat voor de studenten te kunnen betekenen. Het geeft hen rust als alles goed geregeld is omtrent hun coschappen, zodat ze zich kunnen focussen op hun eigen ontwikkeling. |
| | |
| Als laatste heb ik met de Universiteit Utrecht te maken gehad toen ik hier op de Uithof de studie Biogeologie volgde. Aan deze periode heb ik fijne herinneringen en ik ben blij om hier terug te zijn en onderdeel te mogen zijn van deze geweldige organisatie. |
|
Claudia vertelt over haar nieuwe werkzaamheden bij het UPPER Stagebureau |
|
| Met het vertrek van Helma bij het UPPER Stagebureau én de komst van onze nieuwe collega Marjolein, ontstaat er voor mij ruimte om andere werkzaamheden binnen het stagebureau op te pakken. |
| | | Ik zal een minder grote rol spelen bij het plaatsen van studenten voor de coschappen. In plaats daarvan ga ik me vooral richten op de kwaliteit van de coschappen. Na bijna acht jaar vooral betrokken te zijn geweest bij de voorkant van de coschappen - het plaatsen van de studenten - voelt het voor mij als een logische volgende stap om me meer te verdiepen in de inhoud. |
In de toekomst ga ik graag in gesprek met coschapbegeleiders, maar ook met studenten, om te onderzoeken waar we eventueel onze procedures kunnen verbeteren. Hoe deze gesprekken precies vorm krijgen, is nu nog niet helemaal duidelijk. Heeft u ideeën of suggesties? Uw input is van harte welkom! |
|
|
Selectie van recente publicaties |
Barriers and facilitators for effective sick day guidance implementation.
Coppes T, Philbert D, van Gelder T, Bouvy ML, Koster ES. J Nephrol. 2025 Sep 16. doi: 10.1007/s40620-025-02396-1. Online ahead of print.
In dit onderzoek zijn zorgprofessionals geïnterviewd over hoe zij de richtlijnen voor sick days toepassen bij patiënten met chronische nierziekte die risicovolle medicatie gebruiken tijdens ziekte. De studie toonde aan dat sick day-adviezen zelden in de praktijk werden toegepast, hoewel zorgprofessionals het belang ervan erkenden. Er is behoefte aan duidelijke, consistente richtlijnen, training en betere afstemming tussen zorgverleners om de patiëntenzorg te verbeteren.
Patient preferences and attitudes regarding the environmental impact of medicines: A discrete choice experiment.
Sadreghaemy M, Philbert D, Heerdink ER, Bouvy ML, Egberts TCG, Bloem LT. Br J Clin Pharmacol. 2025 Aug 19. doi: 10.1002/bcp.70244. Online ahead of print.
Dit onderzoek keek naar de voorkeuren van patiënten met betrekking tot de milieueffecten van geneesmiddelen, naast factoren zoals gebruiksgemak en kosten, en onthulde vier verschillende groepen met uiteenlopende houdingen ten opzichte van duurzaamheid. Dit benadrukt de noodzaak van gerichte initiatieven om milieuvriendelijke farmaceutische zorg te bevorderen, aangezien veel patiënten zich niet bewust zijn van de milieueffecten van medicijnen.
Zie ook het nieuwsbericht van 25 augustus: Veel medicijngebruikers kiezen liever voor een duurzaam geneesmiddel ook als dat meer kost.
Using simulated patient methodology to assess sick day guidance in community pharmacy: The case of an elderly patient with diabetes.
Coppes T, Prins H, van Amerongen KA, van Gelder T, Koster ES, Bouvy ML. Explor Res Clin Soc Pharm. 2025 Jun 11;19:100623. doi: 10.1016/j.rcsop.2025.100623. eCollection 2025 Sep.
In dit onderzoek is gekeken naar hoe apotheken in Nederland reageren op een gesimuleerde vraag over het behandelen van diarree bij een 71-jarige patiënt met diabetes en risicovolle medicatie. Slechts één op de vier apotheken gaf sick day-adviezen, waarbij het identificeren van comorbiditeiten en medicatie essentieel was voor het geven van passend advies.
Patient counselling on opioids by pharmacy technicians: A mixed-method study to explore facilitators and barriers.
Jansen-Groot Koerkamp EAW, Simsek I, Badawy E, Heringa M, Bouvy ML. PEC Innov. 2025 Feb 17;6:100382. doi: 10.1016/j.pecinn.2025.100382. eCollection 2025 Jun.
Dit onderzoek gaf inzicht in hoe apothekersassistenten patiënten voorlichten bij het verstrekken van opioïden en liet zien dat hoewel de meesten het bespreken van afhankelijkheid belangrijk vinden, dit vaak niet consequent gebeurt. Belangrijke belemmeringen waren gebrek aan informatie, onduidelijke werkafspraken, tijdsdruk, beperkte ervaring en de overtuiging dat voorschrijvers hiervoor verantwoordelijk zijn, wat de noodzaak onderstreept van scholing en ondersteuning van assistenten.
Fostering moral reflectivity in community pharmacists through moral case deliberation using the dilemma method.
Kruijtbosch M, Floor-Schreudering A, van Leeuwen E, Bouvy ML. Int J Clin Pharm. 2025 Jun;47(3):676-687. doi: 10.1007/s11096-024-01854-3. Epub 2025 Jan 4.
Dit onderzoek liet zien dat de inzet van een moreel beraad bij openbare apothekers hun vermogen versterkte om ethische dilemma’s te overdenken, verschillende perspectieven te begrijpen en beslissingen te verantwoorden. Alle deelnemers voelden zich gesteund in hun morele redenering, waarbij enkelen hun aanvankelijke standpunt na het beraad aanpasten. |
|
|
|
