| UPPER - onderzoek en onderwijs in de farmaceutische praktijk |
|
Digitale medicijnzalftips in de Service Apotheek-app door patiënten gewaardeerd |
|
Digitale ondersteuning wordt steeds vaker ingezet om patiënten te begeleiden bij het gebruik van geneesmiddelen. De Service Apotheek-app bevat een
medicijnzalf-tipprogramma dat patiënten na een eerste uitgifte van een
dermatocorticosteroïd een reeks korte digitale tips aanbiedt. |
|
|
|
Het tipprogramma bestaat uit negen tips die verspreid over dertig dagen worden aangeboden en onder andere ingaan op dosering, juist aanbrengen, bijwerkingen, het combineren met indifferente middelen en het afbouwen van de behandeling. De inhoud van de tips is gebaseerd op informatie van het Nationaal Constitutioneel Eczeem Project (NCEP). Tot nu toe was weinig bekend over hoe patiënten dit programma gebruiken en hoe zij de inhoud ervan ervaren.
Masterstudent Farmacie Toon van den Tweel heeft het gebruik en de waardering van het medicijnzalf-tipprogramma onderzocht. Uit de analyse van de appgegevens bleek dat ruim 13.000 patiënten ten minste één tip openden. De eerste tip werd het vaakst gelezen door gebruikers. Veel patiënten lazen slechts één of twee tips, terwijl een andere groep juist vrijwel het hele programma volgde. Vooral tips over correct gebruik en bijwerkingen werden relatief vaak gelezen en positief beoordeeld.
In totaal vulden 115 patiënten een uitgezette vragenlijst volledig in en 81 deelnemers hadden twee of meer tips gelezen. De meeste deelnemers waren tevreden over het tipprogramma en gaven aan dat de informatie duidelijk was. Ongeveer de helft van de actieve deelnemers gaf aan nieuwe informatie te hebben geleerd. Patiënten die weinig tips lazen, gaven vaak aan dat zij al voldoende uitleg hadden gekregen van hun apotheker, huisarts of dermatoloog. De timing tussen de tips werd door slechts 37%
van de actieve deelnemers positief beoordeeld. Een deel van de deelnemers gaf
daarom de voorkeur aan een korter of flexibeler programma.
De bevindingen bieden aanknopingspunten om digitale voorlichting in de apotheek verder te optimaliseren en beter te integreren in de dagelijkse praktijk.
|
|
Brede steun onder medisch specialisten voor voorschrijven door apothekers bij heldere afspraken |
Hoewel voorschrijfbevoegdheid voor apothekers internationaal in opkomst is om de druk op de zorg te verlichten, was de visie van medisch specialisten en andere artsen in Nederlandse ziekenhuizen hierop nog onbekend. In navolging van het eerdere onderzoek onder huisartsen en specialisten ouderengeneeskunde, is nu de mening van Nederlandse artsen in de tweede lijn onderzocht.
|
|
|
|
Hiervoor is een landelijke enquête uitgezet door farmaciestudent Eilaria Said onder begeleiding van Marianna Abadier en Thomas Kempen. De vragenlijst is door 783 artsen in het ziekenhuis (de meerderheid medisch specialisten, zowel snijdend als beschouwend) ingevuld. Over het algemeen is er brede steun voor apothekers die zelfstandig medicatie voorschrijven, mits dit binnen een duidelijk afgebakend kader gebeurt. De meeste steun is er voor situaties waarin farmaceutische expertise centraal staat. Zo is ruim 90% van de artsen het eens met het aanpassen van medicatie bij slikproblemen of sondevoeding en stemt 88% in met substitutie door de apotheker bij geneesmiddelentekorten. Voor complexere klinische beslissingen is de bereidheid lager. Bij volwassenen kreeg het selecteren van therapie op basis van farmacogenetica de minste steun (64%).
De deelnemende artsen stelden duidelijke eisen aan deze samenwerking. De belangrijkste randvoorwaarden zijn: terugkoppeling via het EPD bij elke wijziging
(94%), heldere taakafspraken tussen arts en apotheker (89%) en ziekenhuisbrede
protocollen die de reikwijdte van de bevoegdheid vastleggen (88%). Als grootste voordelen zien de artsen een verbetering van de medicatieveiligheid (84%) en een versterkte onderlinge samenwerking (86%). Als voornaamste risico wordt een toenemende werkdruk voor de apotheker (68%) genoemd.
Kortom: Net als hun collega's in de eerstelijns- en ouderenzorg staan ook artsen in het ziekenhuis overwegend positief tegenover voorschrijfbevoegdheid voor apothekers, mits met heldere afspraken en met documentatie en communicatie via het patiëntendossier.
|
|
Openbaar apothekers gezocht:
Deel uw ervaring met zorginterventies |
Heeft uw apotheek een zorginterventie geïmplementeerd of geprobeerd te implementeren?
Deel uw ervaring met ons! |
|
|
|
Zorginterventies zijn vernieuwingen waarbij bewust een andere manier van werken wordt geïntroduceerd in de apotheek, om de zorg voor de patiënt te verbeteren. Een voorbeeld is periodieke inhalatie-instructies voor patiënten met astma/COPD. Dit soort initiatieven kan veel opleveren voor de kwaliteit van zorg, echter blijkt de implementatie van zorginterventies in de dagelijkse praktijk toch vaak een uitdaging.
|
Onderzoekers van de Universiteit Utrecht en de Hogeschool Utrecht doen daarom onderzoek naar de implementatie van zorginterventies in de eerstelijnszorg, in het bijzonder in de openbare apotheek. Zij hebben hiervoor een vragenlijst ontwikkeld. Alle openbaar apothekers zijn van harte uitgenodigd om deel te nemen.
Uw inzichten, zowel succesverhalen als leerzame mislukkingen, zijn zeer
waardevol voor dit onderzoek en helpen om apothekers in de toekomst beter te ondersteunen bij het implementeren van zorginterventies.
Het invullen van de vragenlijst duurt ongeveer 20 minuten. Wilt u meedoen? Klik dan op de onderstaande knop. Alvast bedankt voor uw tijd en bijdrage!
|
Stageplekken gezocht voor buitenlandse studenten |
De Koninklijke Nederlandse Pharmaceutische Studenten Vereniging (K.N.P.S.V.) organiseert jaarlijks het Student Exchange Programme. Dit project biedt studenten de kans om in het buitenland een korte stage van twee weken tot drie maanden te volgen in een openbare apotheek of ziekenhuisapotheek tussen mei en september.
Hoe meer buitenlandse studenten er in Nederland een plekje krijgen, des te meer Nederlandse studenten de kans krijgen om naar het buitenland te gaan.
Daarom zoekt de K.N.P.S.V. apothekers die een buitenlandse student een stageplek zouden willen aanbieden. Uiteraard is dit niet in plaats van een coschapplek voor een Utrechtse student. Met uw deelname draagt u bij aan het opdoen van internationale ervaring voor zowel Nederlandse als buitenlandse studenten.
Bent u geïnteresseerd om gastapotheker bij het Student Exchange Programme te worden, of wilt u meer informatie? Neem dan contact op via de knop hieronder.
|
Patiëntenperspectief op de apotheker in de huisartsenpraktijk |
| De apotheker krijgt een steeds prominentere plek in de huisartsenpraktijk om de farmacotherapeutische zorg te verbeteren en de druk op de huisarts te verlagen. Maar wat vindt de patiënt met chronische medicatie daar eigenlijk van? |
|
|
|
Nieuw onderzoek van het Julius Centrum (UMC Utrecht) in samenwerking met onder andere UPPER geeft het antwoord: Patiënten zijn enthousiast!
De belangrijkste inzichten uit discussiegroepen met patiënten:
- Hoog vertrouwen: Patiënten waarderen de diepgaande expertise van de apotheker bij complexe therapieën.
- Persoonlijke aandacht: De proactieve en persoonlijke benadering wordt als een grote meerwaarde ervaren.
- Duidelijke meerwaarde: De apotheker in de praktijk wordt gezien als een waardevolle schakel die de huisarts ontlast en de zorgkwaliteit verhoogt. De duale rol van de apotheker die zowel in de openbare apotheek als in de huisartsenpraktijk werkt werd ook besproken, waarbij er door de patiënten zowel voor- als nadelen werden gezien.
- Cruciaal voor verder succes? Heldere communicatie over de rolverdeling tussen de huisarts en de (openbare) apotheker, en een naadloze uitwisseling van patiëntgegevens.
|
Nieuwe hoogleraar Klinische Farmacotherapie |
Ewoudt van de Garde is benoemd tot hoogleraar
Klinische Farmacotherapie. Hij combineert zijn rollen
als docent, onderzoeker en ziekenhuisapotheker in het St. Antonius ziekenhuis. Hij verzorgt onderwijs voor bachelor- en masterstudenten Farmacie, begeleidt coschappen en onderzoeksprojecten, en wil studenten leren onderbouwd van richtlijnen af te wijken in een complexer, gepersonaliseerd zorglandschap. |
|
|
|
| Zijn onderzoek richt zich op hoe geneesmiddelen in de ziekenhuispraktijk uitpakken, door patiëntdata te vergelijken met klinische studies. Met data en AI ontwikkelt hij inzichten en keuzehulpen die artsen, apothekers en patiënten ondersteunen bij gezamenlijke, passende behandelbeslissingen en betere verwachtingen over uitkomsten en bijwerkingen geven. |
PRISMA Symposium 2026 – Samen schakelen van onderzoek naar praktijk |
Op dinsdag 12 mei 2026 vindt het jaarlijkse PRISMA Symposium voor farmaceutisch praktijkonderzoek plaats in Van der Valk Breukelen (let op: nieuwe locatie). Het thema Samen schakelen van onderzoek naar praktijk staat centraal in vijf pitches van farmaceutisch praktijkonderzoek uit België en vanuit Nederlandse academische netwerken. Daarna volgen parallelle sessies met aandacht voor actueel praktijkonderzoek.
Deel uw onderzoek tijdens het PRISMA Symposium en dien uw abstract in vóór 15 maart 2026 via knmp.nl/prisma.
Aanmelding voor deelname is mogelijk rond 20 april 2026. Accreditatie is aangevraagd voor openbaar en ziekenhuisapothekers.
|
PCNE- en ESCP-congres in Innsbruck & Save the date |
In februari was UPPER weer vertegenwoordigd op de congressen van de Pharmaceutical Care Network Europe (PCNE) en de European Society of Clinical Pharmacy (ESCP) die direct aansluitend op elkaar plaatsvonden in Innsbruck, Oostenrijk.
Beide congressen stonden in het teken van medicatieveiligheid. Namens UPPER was Thomas Kempen aanwezig, die onder andere presentaties heeft gehouden over de recente ontwikkelen op het gebied van de voorschrijvend apotheker in Nederland.
Het volgende ESCP-congres zal plaatsvinden op 12-14 oktober in Lissabon met als onderwerp Transition of Care. Save the date!
|
| Heeft u de vernieuwde UPPER-website al gezien? Neem hier een kijkje! |
|
|
|
.jpg)